اموزش معامله گری

آشنایی با عقد مضاربه

شما جستجو کرده اید برای : جنون

ولایت قهری چیست در حقوق ایران چه شرایطی دارد؟

به عبارت ساده میتوان گفت ولی قهری همان پدر و یا پدر بزرگ پدری فرد است و از این جهت…

اقرارنامه چیست و آشنایی با انواع آن

یکی از دلایل محکمی که باعث می شود شخصی در دادگاه محکوم شود، اقرار است. اقرار جزء دلایلی است که…

عقد صلح چیست و چه شرایطی دارد

صلح یه قراردادی است که ممکن است شنیده باشید که چند نفر ملکی را به هم صلح کرده اند یا…

خواهان کیست؟

تابحال پیش آمده است که دادخواستی را پر کنید؟ اگر این کار را انجام داده باشید، حتما عنوان خواهان را…

قرارداد مضاربه چیست – به زبان ساده

اگر قصد ایجاد عقد مضاربه را دارید و می ­خواهید اطلاعات لازم را در خصوص آن بدست آورید آشنایی با عقد مضاربه و یا…

نمونه دادخواست تقسیم ترکه

اگر شخصی از بین نزدیکانتان فوت شده است و مال و ارثی به شما طبق طبقات ارث قرار است برسد؛…

معامله فضولی چیست؟

اگر مالی داشته اید که از خرید و فروش آن بی خبر بوده اید و شخصی دیگر بدون اطلاع و…

سرقت مستوجب تعزیر یعنی چه + نمونه رای

اگر در دادگاه محکوم شده باشید یا به عنوان شاکی حضور داشته باشید با اصطلاح حبس تعزیری آشنا هستید زیرا…

منظور از شخص ذی سمت و مرتبط چیست؟

برای اینکه بتوانید دعوای خود را در دادگاه ها مطرح کنید و دعوای شما شنیده شود باید سمت داشته باشید.…

دادستان کیست؟

مطابق با قوانین رایج کشور، برای تحقق عدالت، اجرای قانون و حفظ حقوق افراد جامعه و جلوگیری از تضعیع آن،…

منظور از عقد خارج لازم چیست؟

برای تببین این موضوع لازم است ابتدا مفاهیمی را توضیح بدهیم. عقود و قرارداد ها در یک تقسیم بندی از…

سلب حضانت چیست؟

حضانت اگر چه در قانون تعریفی از آن ارائه نشده اما مفهوم آن در عرف واضح است و به معنای…

صفر تا صد قرار موقوفی تعقیب

زمانی که جرمی اتفاق می افتد؛ مقام قضایی به تحقیق و تعقیب جرم می پردازد و این عملیات تا زمانی…

اهلیت چیست؟ و انواع اهلیت طبق قانون مدنی

زمانی که افراد تصمیم می گیرند یکسری اعمال حقوقی مثل عقد و ایقاع را انجام دهند، باید شرایطی را داشته…

ماده ۲۵۶ قانون مدنی؛ متن کامل به انضمام شرح و تفسیر

مطابق با اصول و موازین قانونی، هر مالکی می تواند در ملک خود هرگونه تصرفی را که مایل است انجام…

تمامی شرایط مورد نیاز حضانت فرزند بعد از طلاق توافقی و بعد از فوت والدین

پس از انعقاد عقد نکاح میان مرد و زن، حقوق و تعهدات مختلفی اعم از امور مالی و غیر مالی…

از بین رفتن ازدواج موقت

در حقوق ایران دو نوع شکل ازدواج داریم یکی ازدواج دائم و دیگری ازدواج موقت. در این نوشته قصد بررسی…

تمامی شرایط طلاق به دلیل بیماری مرد و زن

جدایی و طلاق زوجین از یکدیگر تبدیل به یک معضل اجتماعی و حقوقی شده که آمار ارائه شده توسط مراکز…

عقد ودیعه چیست – شرایط عقد ودیعه در قانون و فقه

عقد ودیعه یکی از عقود معین در قانون مدنی است. عقود معین به عقودی گفته می شوند که نام و…

تماس با ما

تهران، خیابان سهروردی جنوبی، نرسیده به تقاطع مطهری، روبه روی خیابان اورامان، پلاک 177.
تلفن تماس:
02188410057

دسترسی سریع

درباره ما

گروه وکلای سنا معتقد است به دلیل گستردگی دعاوی و خدمات حقوقی هیچ وکیل نمیتواند در تمامی مسائل حقوقی متخصص باشد.لذا برای حفظ حقوق موکلین تنها راه وجود یک «مرکز تخصصی جهت ارائه خدمات حقوقی » با بکارگیری وکلای متخصص میباشد.

نشان ثبت ملی

حق چاپ برای گروه وکلای سنا محفوظ است و هرگونه کپی برداری از مطالب فقط با ذکر منبع و لینک امکانپذیر می باشد ©

نوشتن قرارداد تجاری

نوشتن قرارداد تجاری | دفتر حقوقی حق گرا

نحوه نوشتن قرارداد تجاری و تنظیم آن یکی از مواردی است که باید به آن توجه کرد. آشنایی با عقود و قراردادهای معین این امکان را به افراد میدهد که با تشخیص ضرورت و با انتخاب عقد مناسب روابط قراردادی خود را تعریف و انتخاب نمایند. مهم‌ترین بخش ایجاد یک رابطه حقوقی، مذاکرات مقدماتی است. پس از آن افراد قائدتا اقدام به انتخاب و تنظیم قرارداد متناسب می‌نمایند. در این زمینه تاکید می‌شود که قبل از هر اقدامی جهت ایجاد یک رابطه سالم و بی‌خطر و جلوگیری از سوءاستفاده طرفین و پیشگیری از وقوع اختلاف و جهت رفع ابهام در زمینه‌های مختلف، با یک وکیل متخصص و باسابقه و دارای تجربه در زمینه قرردادها و عقود مشاورت کنید و کارهای تنظیم قرارداد و انتخاب نوع عقد را به او بسپارید.

نوشتن قرارداد تجاری با دسترسی سریع فهرست مطالب

عقد به چه معناست

ماده 183 قانون مدنی در خصوص تعریف عقد اینگونه مقرر می‌دارد : « عقد عبارت است از اینکه ، یک یا چند نفر در مقابل یک یا چند نفر دیگر تعهد به امری نمایند و مورد قبول آن‌ها قرار گیرد . ». در همین راستا تعهد ممکن است ناشی از الزامات خارج قرارداد باشد . بنابراین دین ناشی از عقد را تعهد می‌نامند .
به عبارت دیگر، واژه عقد به معنی "رابطه حقوقی بین طرفین عقد ایجاد شده است که شخصی در برابر دیگری ملزم به امری اعم از فعل یا ترک فعل می‌شود."

انواع عقد

انواع عقد بر حسب اثر حقوقی شامل عقود تملیکی، عقود اذنی و عقود عهدی است.
1. عقود تملیکی : عقدی است که انتقال مال یا تعهد از ناحیه طرفین باشد به عبارت دیگر عقدی است که هر یک از طرفین در ازاء چیزی می دهد چیز دیگری می گیرد . عقودی چون بیع ، معاوضه ، اجاره ، قرض و وصیت تملیکی از این دسته موارد هستند .
2 . عقود اذنی : مورد سوم این تقسیم بندی عقود اذنی است . عقود اذنی ، بر عقدهایی اطلاق می‌شود که در آن‌ها تعهد و التزام وجود ندارد ؛ بلکه تحقق و بقای آن‌ها تنها در گرو اذن است و با برداشته شدن اذن ، آن عقود نیز به هم می‌خورند . بنابراین در این عقود تحقق و قوام عقود اذنی بسته به اذن و رضایت است . از جمله این عقود می‌توان به ودیعه ، عاریه ، وکالت و مضاربه اشاره کرد .
3. عقود عهدی : عقدی است که بموجب آن یک طرق متعهد انجام کاری می شود . از جمله این عقود می توان به ضمان ، حواله ، کفالت ، تبدیل تعهد و نامزدی اشاره کرد .

تقسیم‌بندی عقد و قراردادها


عقد و قراداد به اعتبار وجود یا عدم وجود عوض به عقود معوض و عقود غیر معوض (عقود مجانی) تقسیم می‌شود.
عقد معوض:
عقدی است که هر یک از طرفین در برابر مالی که می‌دهد آشنایی با عقد مضاربه یا تعهدی که بر عهده می‌گیرد، مال یا تعهد دیگری را برای خود تحصیل می‌کند.
عقود معوض، مثل: بیع،رهن، اجاره، حواله و معاوضه
بیع (خرید و فروش) :
بیع از تملیک عین به عوض معلوم است. مبیع در عقد بیع یک عین است نه منفعت یک مال و نه یک حق. عوض مقرر شده در بیع ضرورتی ندارد که پول باشد این عوض می‌تواند کالا یا خدمات باشد. در عقد بیع مانند سایر عقود معوض، دو عوض وجود دارد و هر یک از فروشنده و مشتری، مالی به یکدیگر تملیک می‌کنند.
رهن :
"رهن عقدی است که به موجب آن، مدیون مالی را برای وثیقه به طلبکارش می‌دهد و در اثر این وثیقه طلبکار بر مال معینی از اموال بدهکار حق عینی می‌یابد."رهن نیز عقدی معوض است.
اجاره (تملیک منافع) :
" اجاره یک نوع عقدی است که به موجب آن مستاجر مالک منافع عین مستاجره می شود. در برابر موجر متعهد است مال الاجاره بپردازد."
در عقد اجاره نیز دو عوض وجود دارد، یکی منافع عین مستاجره و دیگری مال الاجاره و اینطور نیست که موجر به ضورت مجانی منافع عین مستاجره را دراختیار موجر قرار دهد بلکه این منافع در قبال مال الاجاره‌ای که از سوی مستاجر پرداخت می‌شود، به او واگذار می‌گردد.
حواله :
"حواله عقدی است که به موجب آن طلب شخصی از ذمه مدیون به ذمه شخص ثالثی منتقل می گردد."حواله نیز از عقود معوض است.
قرض :
"قرض عقدی است که به موجب آن احد طرفین مقدار معینی از مال خود را به طرف دیگر تملیک می‌کند که طرف مزبور مثل آن را از حیث مقدار و جنس و وصف رد نماید و در صورت تعذر رد مثل، قیمت یوم الرد را بدهد"بنابراین قرض عقدی معوض است که براساس آن قرض گیرنده در قبال مالکیتی که به دست آورده ملتزم می‌گردد مثل و بدل آنچه را که گرفته است، پس دهد.
شرکت :
"شرکت عقدی است که به موجب آن دو یا چند شخص به منظور تصرف مشترک و تقسیم سود و زیان و گاه مقاصد دیگر، حقوق خود را در میان می‌نهند تا به جای آن، مالک سهمی مشاع از این مجموعه شوند."شرکت عقدی معوض است زیرا آورده مفروز ( سهم جداگانه هر فرد ) هر یک از شرکاء، با مالکیت مشاع ( ماکیت اشتراکی افراد ) همه اموال مبادله می‌شود.
مضاربه:
"مضاربه عقدی است که به موجب آن احد متعاملین ( مالک ) سرمایه می‌دهد با قید اینکه طرف دیگر با آن تجارت کرده و در سود آن شریک باشند"در عقد مضاربه نیز به عنوان یک عقد معوض سرمایه مالک در برابر کار مضارب قرار می‌گیرد.
مزارعه:
"مزارعه یا فروش زراعت، عقدی است که به موجب آن احد طرفین زمینی را برای مدت معین به طرف دیگر می‌دهد که آن را زراعت کرده و حاصل را تقسیم کنند".بنابراین مزارعه، عقدی معوض بوده که در آن منافع زمین یا حق انتفاع از آن با حصه مشاعی از زرع، مبادله می‌شود.

نوشتن قرارداد تجاری | دفتر حقوقی حق گرا

عقد غیر معوض:

عقد غیر معوض یا مجانی، عقدی است که یک یا چند نفر در مقابل یک یا چند نفر دیگر متعهد به امری می‌شوند یا مالی را مجانا به دیگر تملیک می‌کنند، بدون اینکه برای شخص یا اشخاص اخیر التزامی ایجاد شود. البته می‌توان در عقود مجانی هم شرط پرداخت عوض را هم درج کرد.
عقود غیر معوض، مثل: صلح، هبه ، ضمانت، ودیعه، عاریه، وکالت
ضمانت :
"ضمان عقدی است که به موجب آن شخصی، در برابر طلبکار و با موافقت او، دین دیگری را بر عهده می گیرد و انتقال آن را به ذمه خویش می پذیرد."از اینکه در عقد ضمان، طلبکار در برابر ضامن تعهد به امری نمی کند، نباید چنین نتیجه گرفت که ضمان عقدی مجانی است. در عقد ضمان، ضامن به رایگان در برابر طلبکار تعهد به تادیه دین می کند و در مقابل آن چیزی نمی گیرد. آنچه در این عقد برابر تعهد ضامن قرار می گیرد و باعث معوض شدن این عقد میش ود، به سود مدیون اصلی است که برائت می یابد.
وکالت :
"وکالت عقدی است که به موجب آن یکی از طرفین، طرف دیگر را برای انجام امری نایب خود قرار می‌دهد."وکالت ممکن است مجانی ( غیر معوض ) باشد یا با اجرت ( معوض )

قابلیت تجاری عقود معوض:

به این معنا که در عقود معوض هر یک از طرفین به فکر کسب سود بیشتر است.اثرگذاری اشتباه در شخصیت طرف معامله در صحت و درستی عقد مجانی:
اشتباه در شخص طرف معامله به صحت معامله خللی وارد نمی آورد مگر در مواردی که شخصیت طرف علت عمده عقد باشد. در عقود مجانی است که اشتباه در طرف عقد به صحت عقد خلل وارد می‌آورد و موجب بطلان آن می‌شود.اعمال برخی محدودیت ها از سوی قانونگذار بنا به مصالح و منافع خانواده در عقود مجانی.
مانند: عدم نفوذ وصیت تملیکی زاید بر ثلث. بر این اساس: وصیت به زیاده بر ثلث ترکه نافذ نیست مگر به اجازه وراث و اگر بعض از ورثه اجازه کند، فقط نسبت به سهم او نافذ است.

وجود حق حبس در عقود معوض:

برای مثال در عقد بیع هر یک از بایع و مشتری حق دارد از تسلیم مبیع یا ثمن خودداری کند تا طرف دیگر حاضر به تسلیم شود مگر اینکه مبیع یا ثمن موجل باشد. در این صورت هر یک از مبیع یا ثمن که حال باشد باید تسلیم شود.

وجود خیار غبن در عقود معوض:

غبن به معنی به هم خوردن تعادل ارزش عوضین به نحو فاحش است. این به هم خوردن تعادل ارزش عوضین که موجب می شود مغبون معامله را فسخ نماید، تنها در عقود معوض مصداق پیدا می‌کند.
تفاوت ارزش دو عوض در عقود معوض، مانع از معوض شناختن عقد نیست، مگر آنکه عوض چنان ناچیز و کم بها باشد که عرف آن را نادیده گرفته و گمان صوری بودن عقد معوض ایجاد شود. مانند فروش یک ملک به یک شاخه نبات.

اهمیت تنظیم قرارداد


قرارداد یک سند حقوقی و معتبر است که نشان آشنایی با عقد مضاربه می‌دهد یک یا چند نفر در مقابل یک یا چند نفر دیگر توافق می‌کنند که امور خاصی را انجام دهند. در حقیقت قرارداد دلیلی برای اثبات رابطه ایجاد شده است و قصد و نیت شما و طرف مقابل، معیار تنظیم این متن قانونی است. البته یک قرارداد زمانی معتبر است که به شکل صحیحی تنظیم شده و به موجب همین مسئله، اعتبار قانونی داشته باشد. تنظیم قرارداد یک مهارت است. توجه به اصول و قواعد قانونی، در نظر گرفتن شروط، توجه به توافقات طرفین و همچنین بررسی نحوه صحیح تنظیم قرارداد، از موارد مهمی هستند که باید در حین نوشتن قرارداد ، به آن‌ها توجه کرد. وکیل قراردادهای تجاری یا مشاور حقوقی می‌تواند با دانش و آگاهی که در زمینه قوانین تجارت بین الملل و تجارت داخلی دارد، قرارداد مناسب شما را تنظیم کند و در اختیار شما قرار دهد.

مطالب و مقالات بخش مطالب مفید حقوقی

کدام هدایا را نمی توان پس از ازدواج پس گرفت ؟

فروش مال غیر از جمله جرایمی است که علاوه بر اینکه نظم و امنیت جامعه را به هم می‌زند، خسارت‌های مادی به قربانی جرم وارد می‌کند؛ یعنی زمانی که شخصی مرتکب این اقدام می‌شود، علاوه بر اینکه جرمی انجام داده است، مال شخصی دیگر را نیز به فروش رسانده است که این امر موجب ورود زیان به صاحب ملک و مال می‌شود

تاثیر اشتباه قاتل در شخص و شخصیت مجنی علیه

تاثیر اشتباه قاتل در شخص و شخصیت مجنی علیه

جرایم علیه اشخاص از جمله مباحث مهم حقوق کیفری اختصاصی است که به دو بخش جرایم علیه تمامیّت جسمانی و جرایم علیه شخصیّت معنوی تقسیم می‌شود در این بین جرایم علیه تمامیّت جسمانی (مثل قتل، قطع عضو، جرح، ضرب، سقط جنین) نسبت به جرایم علیه شخصیّت معنوی (همچون توهین، افترا، قذف، نشر اکاذیب و…) از اهمّیت بیشتری برخوردارهستند

اجرت کار زن در خانه قابل پرداخت است ؟

اجرت کار زن در خانه قابل پرداخت است ؟

در شرایطی که برخی مواد قانونی، دریافت اجرت بابت کار زن در خانه همسر را به رسمیت شناخته است، اساتید حوزوی و کارشناسان قوه‌قضاییه طی نشستی این موضوع را بررسی کردند که آیا این موضوع در فقه اسلامی ریشه دارد یا خیر و چگونه باید محاسبه و پرداخت شود؟

تامین دعوای واهی

تامین دعوای واهی

آیا فروش مال مورد رهن کلاهبرداری است ؟

آیا فروش مال مورد رهن کلاهبرداری است ؟

رهن، موجب خروج مال مرهونه از مالکیت راهن نمی‌شود فقط برای مرتهن نسبت به مال مرهونه، حق عینی و حق تقدم ایجاد می‌کند که می‌تواند از محل فروش مال مور رهن، طلب خود را وصول کند

اقسام تهدید کدامند؟

اقسام تهدید کدامند؟

تهدید یعنی؛ ترساندن دیگری از یک خطر جدّی و قریب‌الوقوع به‌قصد وادار کردن او به انجام دادن عمل معیّنی (مانند ارتکاب جرم یا دادن مال) برخلاف میل آن شخص، به‌گونه‌ای که فاعل از ترس عواقب ناشی از تخلّف از اجرای خواسته‌ی تهدیدکننده، خود را ناگزیر از اطاعت از او بداند

شرایط تحقق انواع سرقت در قانون

شرایط تحقق انواع سرقت در قانون

یکی از باورهای نادرست در میان برخی از مردم این است که مجازات جرم سرقت طبق قانون مجازات اسلامی، قطع دست سارق است اما خوب است بدانیم که این دیدگاه باید تعدیل و اصلاح شود ازاین‌رو، به بررسی صورت‌های مختلف جرم سرقت می‌پردازیم

طرح کاهش مجازات حبس منجر به احقاق حقوق عامه نمی شود

طرح کاهش مجازات حبس منجر به احقاق حقوق عامه نمی شود

اردلان گفت طرح کاهش مجازات حبس نمی‌تواند سیاست‌های کلی نظام و بحث احقاق حقوق عامه را در برداشته باشد

اعتراض شخص ثالث در احکام مدنی و کیفری

اعتراض شخص ثالث در احکام مدنی و کیفری

زندانیان مهریه چه زمانی آزاد می شوند ؟

زندانیان مهریه چه زمانی آزاد می شوند ؟

عضو کمیسیون حقوقی قضایی مجلس شورای اسلامی درباره لایحه حبس زدایی مهریه توضیحاتی داد

قطع انگشتان دست و پا در انتظار سارقان ،دزدی از خانه مردم چه بلایی سر دزد می آورد؟

قطع انگشتان دست و پا در انتظار سارقان ،دزدی از خانه مردم چه بلایی سر دزد می آورد؟

اگر پدر و مادر صلاحیت نداشته باشند حضانت فرزند به چه آشنایی با عقد مضاربه کسی می رسد ؟

اگر پدر و مادر صلاحیت نداشته باشند حضانت فرزند به چه کسی می رسد ؟

حضانت فرزندان یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های والدین پس از طلاق است و قانونگذار برای آن مقررات مخصوصی را در نظر گرفته است

تفاوت های افترا با توهین

تفاوت های افترا با توهین

افترا نسبت دادن صریح عمل مجرمانه به غیر و متضمن اسناد و اخبار است، اما در توهین، مرتکب قصد انشا و هتک حرمت دارد

آشنایی با عقد مضاربه

با عقود حوزه فعالیت‌های اقتصادی چقدر آشنا هستید؟

«مضاربه» قراردادی ناشناخته اما کاربردی

شاید تاکنون در بین تسهیلات و عقود بانکی، نام مضاربه را شنیده باشید. قرارداد مضاربه، یکی از انواع عقود در قانون مدنی است که شرایط و ویژگی‌های آن توسط قانون‌گذار تعيين شده است.

در این قرارداد، یکی از طرفین سرمایه را فراهم کرده و دیگری به تجارت با آن سرمایه مشغول می‌شود. قرارداد مضاربه ویژگی‌های خاصی دارد كه در قانون صراحتاً به آن موارد اشاره شده است. نقد بودن سرمایه، جایز بودن قرارداد، ضرورت تعیین سهم طرفین از سود و مواردی دیگر جزو این ویژگی‌ها هستند. مضاربه یکی از قراردادهایی است که هم در اسلام پذیرفته و سود آن جایز شمرده شده و هم در قانون مدنى، قسمتى از مواد به آن
اختصاص داده شده است.
قانون مدنی مواد 546 تا 560 خود را در فصلی تحت عنوان مضاربه، به بیان تعریف این عقد، ویژگی‌ها و مسائل مربوط به آن اختصاص داده است. ماده 546 در تعریف مضاربه این‌گونه بیان می‌کند که عقد مضاربه عقدی است که در آن یکی از طرفین سرمایه‌ای را در اختیار دیگری می‌گذارد و قید می‌کند طرف دیگر با آن تجارت کند و سود را با یکدیگر شریک شوند. در حقیقت عامل، که مضارب نامیده می‌شود، سهم سرمایه خود را با کار خود می‌پردازد. صاحب سرمایه مالک و طرف ديگر عامل يا مضارب نامیده می‌شود. اگر تجارت خاصی بین طرفین عقد مضاربه شرط نشده باشد، عامل می‌تواند هر نوع تجارتی که خواست (تجارت متعارف يا سودده) انجام دهد. این موضوع به این شکل در ماده 553 قانون مدنی بیان شده است: «در صورتی که مضاربه مطلق باشد؛ یعنی تجارت خاصی شرط نشده باشد، عامل می‌تواند هر قسم تجارتی را که صلاح بداند، انجام دهد، ولی ‌در طرز تجارت باید متعارف را رعایت کند».

نقد بودن سرمايه
نکته مهم در عقد مضاربه این است که سرمایه باید وجه نقد باشد. این موضوع در ماده 547 قانون مدنی به صراحت بیان شده است. بنابراين اگر به‌جاى وجه نقد، هرچيز ديگرى را سرمايه قرار دهيم، از قالب عقد مضاربه خارج شده است. به‌عنوان مثال: اگر کسی وسیله کار در اختیار کسی بگذارد تا با آن کار کند و سود را شریک شوند، عقد مضاربه محقق نشده است. براساس رأی وحدت رویه‌اى كه دیوان عالی کشور صادر كرده است، پول‌های خارجی نیز وجه نقد محسوب می‌شوند.

ضرورت تعیین سهم مالک و عامل
سهم مالک و عامل باید از سود تجارت مشخص باشد. این مشخص بودن به این معناست که باید به صورت درصد یا کسری از کل سود بیان شود. مثلاً گفته شود که 60درصد سود به مالک تعلق دارد یا ربع سود سهم مضارب است. این موضوع در ماده 548 قانون مدنی این‌طور بیان شده است: «حصه هر یک از مالک و مضارب در منافع باید جزو مشاع از کل، از قبیل ربع یا ثلث و غیره باشد». بر اساس این ماده، اگر در قرارداد مضاربه بیان شود تمام سود برای مالک است، آن عقد مضاربه نیست. این موضوع در جایی که سود یکی از آن‌ها ثابت باشد، هم صادق است. مثلاً بگویند 50میلیون تومان سود برای مضارب و مابقی برای مالک باشد. البته اگر عرف طور دیگری تعبیر کرد، ایرادی ندارد؛ مثلاً در جایی که سهم طرفین تعیین نشود، در عرف آن را به‌طور مساوی تقسیم کنند.
ماده 557 راه حل این اتفاق را شرح داده است: «اگر کسی مالی برای تجارت بدهد و قرار بگذارد که تمام منافع، مال مالک باشد، در این صورت معامله مضاربه محسوب نمی‌شود و عامل ‌مستحق اجرت‌‌المثل خواهد بود؛ مگر اینکه معلوم شود عامل عمل را تبرعاً [رایگان] انجام داده است». قانون مدنی راه‌حل این موضوع را در مضاربه نبودن عقد و پرداخت اجرت المثل (اجرتى براى تجارت كه دادگاه به وسيله كارشناس مشخص مى‌كند) به عامل دانسته است. اما اگر مشخص شد عامل به صورت رایگان کار خود را انجام داده است،
اجرت المثل تعلق نمی‌گیرد.

علل فسخ قرارداد مضاربه
1. براساس ماده 551 قانون مدنی، در صورت فوت یا جنون یا سِفَه (عدم تشخيص مسائل مالى يا نفع و ضرر در آن) يكى از طرفین. البته اگر وصیت به مضاربه شده باشد، مرگ موجب انفساخ نمی‌شود.
2. در صورت مفلس (فقير يا ورشكست) شدن مالک. در حقیقت مفلس شدن همان ورشکستگی در حقوق امروز است.
3. در این حالت، عامل یا همان مضارب جزو طلبکاران به‌حساب نمی‌آید و نسبت به سود مال مضاربه، شریک محسوب می‌شود. یعنی در صورت ورشکستگی مالک، مضارب مراحل طلبکاران برای رسیدن به سود خود را طی نمی‌‌کند و سود خود را خارج از صف دریافت می‌کند.
4. در صورت تلف شدن تمام سرمایه و سود، عقد مضاربه منفسخ می‌شود. در صورت عدم امکان تجارتی که منظور طرفین بوده است. مثلاً تجارت مورد نظر آن‌ها زنبورداری بوده اما ممکن است شرایطی پیش بیاید که زنبورداری ممکن نباشد که در این صورت مضاربه منفسخ می‌شود.

تعریف شرکت مدنی

Star InactiveStar InactiveStar InactiveStar InactiveStar Inactive

شرکت مدنی:

در حقوق مدنی، شرکت به دو معنای عام و خاص به کار رفته است در معنای عام، شرکت عبارت از عقدی است که در آن طرفین، سرمایه یا کار خود را برای رسیدنبه سودی خاص جمع می کنند. در این معنا، علاوه بر عقد شرکت، که موضوع مواد 571 به بعد قانون مدنی است، عقد مضاربه، عقد مزارعه و عقد مساقات هم از مصادیق شرکت حساب می آیند در معنای خاص، شرکت یکی از عقود معینی است که همراه با اشاعه در حق مالکیت ایجاد می شود. معمولاً هرگاه در حقوق مدنی از شرکت صحبت می شود، مقصود همین نوع اخیر است.
به موجب ماده 571 قانون مدنی: « شرکت عبارت است از اجتماع حقوق مالکین متعدد در شیء واحد به نحو اشاعه». این شرکت ممکن است اختیاری یا قهری باشد(ماده 572 ق.م). شرکت قهری بر توافق شرکا استوار نیست، بلکه در نتیجۀ اجتماع حقوق مالکان، به سبب امتزاج یا ارث تحقق می یابد(ماده 574 ق.م) برعکس، شرکت اختیاری حاصل ارادۀ طرفین است؛ زیرا « یا در نتیجه عقدی از عقود حاصل می شود یا در نتیجۀ عمل شرکاء، از قبیل مزج اختیاری یا قبول مالی مشاعاً در ازای عمل چند نفر و نحو اینها» (ماده 573 ق.م).
از ملاحظه ماده 571 قانون مدنی استنباط می شود که شرکت، حالتی است که در آن چند نفر به طور مشاع، مالک مال واحدی هستند؛ یعنی هر یک در جزء جزء مال دارای حق مالکیت اند. در این تعریف به اسباب مالکیت مشاع اشاره نشده است که ممکن است یا ناشی از ارادۀ شرکا باشد یا به صورت قهری تحقق پیدا کند.
آنچه در قانون مدنی جلب توجه می کند این است که امکان دارد مالکیت مشاع ناشی از هر عقدی که چنی حالتی را ایجاد می کند، و منحصر به عقدی با نام و عنوان شرکت نیست؛ یعنی عقدی که در آن طرفین توافق کنند حقوق مالکیت اختصاصی خود را مخروج و مالکیت مشترکی ایجاد کنند. همان طور که در ماده 573 قانون مدنی آمده است، شرکت اختیاری ممکن است در نتیجه عقدی از عقود ایجاد شود؛ مانند اینکه مالکی نیمی از مال خود را به دیگری بفروشد، یا صلح یا هبه کند. در این گونه مثال ها، سبب مالکیت مشترک(شرکت) در حقیقت عقدی است که عنوان بیع یا صلح یا هبه دارد، نه عقدی به نام شرکت.
در فقه و حقوق مدنی ایران، درباره وجود عقدی مستقل به نام «شرکنت» تردیدهایی وجود داشته است معدودی از مؤلفان منکر موجود این عقد هستند. به عقیده اینان، شرکت نتیجه امتزاج و اشاعه در مالکیت است و این نتیجه ممکن است یا بر اثر یکی از عقود معین(که شرکت در شامل نمی شوند) حاصل شود یا به طور قهری، برعکس، جمعی دیگر برای عقد شرکت اصالت قائل شده اند. این گروه عقد شرکت را در ایجاد اشاعه مؤثر دانسته و آن را در کنار بیع، صلح و معاوضه، در زمرۀ عقود معین شمرده اند. ظاهراً قانون مدنی نیز همین نظر را اتخاذ کرده است؛ چه شرکت را در ذیل مبحث مربوط به عقود معین آورده است.
اما در حال حاضر، عقیده غالب این است که اجتماع مالکیت اشخاص متعدد در شی ء واحد می تواند به موجب عقدی صورت گیرد که عقد شرکت نام دارد. این عقد را چنین تعریف کرده اند: «عقدی است که به موجب آن دو یا چند شخص، به منظور تصرف مشترک و تقسیم سود و زیان و گاه به مقصود دیگرف حقو خود را در میان می گذارند تا به جای آن مالک سهمی مشاع از این مجموعه شوند». در این تعریف، عقد شرکت از اشاعۀ ساده جدا می شود و شرکت در ایجاد آن هدفی خاص را دنبال می کنند که می توانند یا به صورت بردن و تقسیم سود مادی باشد یا جنبه اخلاقی و اجتماعی داشته باشد؛ مانند کمک به درماندگان و تشویق دانشمندان و محققان.
باید پرسیدد آیا این تعریف را می توان به شرکت به مفهوم قانون تجارت تسری داد یا خیر. پاسخ، البته منفی است؛ اما نفی تعریف مزبور جنبه مطلق ندارد؛ چه همان طور که خواهیم دید، بعضی از عناصر تعریف مزبور در تعریف شرکت جاری نیز به چشم می خورد. آنچه باید گفت این است که:
اولاً در شرکت به مفهوم تجاری، هدف شرکا چیزی جز بردن سود و تقسیم آن میان خود نیست. بنابراین، تشکیلاتی که برای هدف های اخلاقی و اجتماعی و امثال اینها تأسیس و به اصطلاح «انجمن» نامیده می شوند، شرکت تجاری به حساب نمی آیند؛
ثانیاً در شرکت مدنی، ارتباط شخصیتی شرکا ب مال مشاع محو نمی شوند؛ در حالی که در شرکت تجاری شخصیت جمعی شرکا که از آن به «شخصیت حقوقی تعبیر می شود مالک مال می گردد. در واقع، در شرکت مدنی فرض بر این است که تعبیر می شود مال مال می گردد. در واقع، در شرکت مدنی فرض بر این است که امول شرکا به خودشان تعلق دارد و سود و زیان ناشی از اداره شرکت به خود ایشان برمی گردد؛ حال آنکه، همان طور که خواهیم دید؛ شرکت تجاری دارای شخصیت حقوقی است و مال مشاع که توسط شرکا در میان گذاشته می شود، متعلق به شرکت، یعنی شخص حقوقی است.
اما چگونه می توان شرکت تجاری را از شرکت مدنی باز شناخت؟ این سؤالی است که با تعریف شرکت تجاری (در مبحث دوم) سعی در پاسخگویی به آن داریم.

مقالات مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

برو به دکمه بالا